स्थानीय चुनावमा लेबर पार्टीको ठुलो हारपछि सो पार्टीका संसद् सदस्यहरूले राजीनामा दिन आह्वान गरेसँगै बेलायतका प्रधानमन्त्री केयर स्टारमर आफ्नो राजनीतिक अस्तित्वका लागि लडिरहेका छन् । सोमबार एक सम्बोधनमार्फत स्टारमरले ‘धेरै कठिन’ नतिजाको जिम्मेवारी लिए र ‘थप ठुलो चुनौतीको सामना गर्ने’ र ‘बलियो र निष्पक्ष बेलायत’ बनाउने वाचा गरे ।
पार्टीले गल्ती गरेको स्वीकार गर्दै प्रधानमन्त्री स्टारमरले आफूहरूले गरेका ठुला राजनीतिक छनोट सही भएको दाबी गरे । तिनमा उनले इरानसँग युद्धमा संलग्न नहुने विकल्पलाई समेत समावेश गरे । आफ्ना समर्थकलाई सम्झाउने प्रयासस्वरूप गरिएजस्तो देखिने सोमबारको सम्बोधनमा प्रधानमन्त्री स्टारमरले आफूले सरकार सम्हालेपछि देशको राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा प्रणाली ‘नेसनल हेल्थ सर्भिस (एनएचएस)’मा बिरामीको प्रतीक्षा समय घटेको, बाल गरिबी र आप्रवासनमा भएका प्रगतिलाई औँल्याउँदै भने, ‘आधारभूत पक्ष पहिलेभन्दा सबल बनाइएको छ । हामी केवल खतरनाक समयको मात्र सामना गरिरहेका छैनौँ, खतरनाक प्रतिद्वन्द्वीको सामना गरिरहेका छौँ । तर, भित्री रूपमा हामी उनीहरूले आफ्नो स्वार्थका लागि उपयोग गर्न खोजेको निराशासँग लडिरहेका छौँ ।’ प्रतिद्वन्द्वी भनेर स्टारमरको लक्ष्य रिफर्म युके पार्टी र ग्रिन्सतर्फ थियो ।
स्टारमरले अहिलेको अवस्थामा रिफर्म युकेका नेता निगेल फारेज र ग्रिन्स पार्टीका नेता ज्याक पोलान्क्सी दुवैले वर्तमान समयले माग गरेको गम्भीर, प्रगतिशील नेतृत्व प्रदान गर्न नसक्ने बताए । स्टारमरले आफू नेतृत्वको लेबरलाई ‘प्रतिरोधको नभई शक्तिको मुख्य धारको पार्टी’का रूपमा व्याख्या गरे । उनले आफ्नो सरकारले हाल चिनियाँ कम्पनीले चलाइरहेको ‘ब्रिटिस स्टिल’ नामक कम्पनी सरकारीकरण गर्ने बताउँदै युरोपसँग बेलायतको सम्बन्ध पुनर्निर्माण गर्ने कानुन ल्याउने पनि बताए ।
स्टारमरले तत्काल कदम चाल्नुपर्छ
गत साता सम्पन्न स्थानीय तहको चुनावमा केन्द्रमा सत्तारुढ लेबर पार्टीले इंग्ल्यान्डमा लगभग एक हजार ५०० काउन्सिलर गुमाउनुपर्यो । लेबरले गुमाएका प्रायः धेरै सिट रिफर्म युके र ग्रिन्सले जितेका छन् । लगत्तै ‘ब्याकबेन्चर’ लेबर सांसद क्याथरिन वेस्टले क्याबिनेट मन्त्रीहरूलाई स्टारमरलाई प्रतिस्थापन गर्ने दिशामा ‘छिटो कदम चाल्न’ आग्रह गरिन् । स्टारमरलाई प्रतिस्थापन गर्न कोही अगाडि नबढे सोमबार बिहानदेखि आवश्यक समर्थनका लागि सहकर्मी सांसदलाई इमेल गर्ने योजना रहेको पनि वेस्टले बताइन् । उनले स्टारमरको सम्बोधनलाई समय गुज्रिएपछि आएको अपूरो सम्बोधन भनिन् । ‘देश र लेबर पार्टीको हितका लागि अब व्यवस्थित संक्रमण सुरु गर्नुपर्छ । म प्रधानमन्त्री कार्यालयलाई सेप्टेम्बरसम्ममा नयाँ नेताको चुनावको समयतालिका सार्वजनिक गरियोस् भन्न चाहन्छु । यस पक्षमा रहेका सांसदको नाम संकलन गरिनेछ,’ वेस्टले भनिन् ।
३० भन्दा बढी लेबर सांसदले स्टारमरले राजीनामा दिनुपर्ने वा आफ्नो प्रस्थानको समयतालिका तय गर्नुपर्ने माग राखेका छन् । यस्तो माग राख्नेमा स्टारमरसँग नजिक रहेका पूर्वसहयोगी जोस साइमन्स पनि समावेश छन् । उनले ‘द टाइम्स’मा एक लेख लेख्दै स्टारमरले ‘देशको विश्वास गुमाएको’ बताएका छन् ।
शुक्रबार ‘द गार्जियन’मा एक लेख लेख्दै स्टारमरले पछिल्लो मतपरिणामको सन्देश ख्याल गर्नुपर्ने भए पनि ‘यसको अर्थ राजनीतिक रूपमा लेफ्ट वा राईट लाग्नु होइन’ भने । स्टारमरले शनिबार नै लेबर पार्टीका पूर्वप्रधानमन्त्री गोर्डन ब्राउन र लेबरका पूर्वउपनेता ब्यारोनेस हर्मनलाई प्रमुख सरकारी पदमा नियुक्त गरेका छन् । यसलाई पार्टीभित्रका विभिन्न गुटको समर्थन जुटाउने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ । नेतृत्व छनोट प्रक्रिया सुरु गर्न ८१ लेबर सांसदको अनुमोदन आवश्यक पर्छ । पार्टी नेतृत्वका सम्भावित उम्मेद्वारमा स्वास्थ्यमन्त्री वेस स्ट्रिटिङ, पूर्वउपप्रधानमन्त्री एन्जेला रेनर र ग्रेटर म्यानचेस्टर क्षेत्रका मेयर एन्डी बर्नहम समावेश छन् । सन् २०२४ को चुनाव जितेर १४ वर्ष लामो कन्जर्भेटिभ शासन अन्त्य गर्दै लेबर नेता स्टारमर प्रधानमन्त्री बनेका थिए ।
(अलजजिराका लागि क्रिस्टिन म्यागुइरको रिपोर्ट)
