नेपालको दुईदिने भ्रमणमा आएका भारतीय विदेशसचिव विक्रम मिश्री सोमबार दिल्ली फर्केका छन् । आइतबार र सोमबार उनले नेपालका शीर्ष नेता, मन्त्री र समकक्षीसँग भेटवार्ता गरेका थिए । उनले सोमबार नेपाली समकक्षी सेवा लम्सालसँग द्विपक्षीय वार्ता गरेका छन् । दुई विदेश सचिवहरूको औपचारिक वार्तामा सीमा विवादलगायत दुई देशका समग्र विषयमा छलफल भएको छ । उनीहरूले स्थापित औपचारिक संयन्त्रहरूमार्फत संवाद र संलग्नता अघि बढाउने सहमति गरेका छन् । ‘नेपाल–भारत सम्बन्धका समग्र पक्षबारे पुनरावलोकन भयो र आगामी दिनमा कसरी अघि बढ्ने भन्नेमा पनि छलफल भयो,’ परराष्ट्र प्रवक्ता अमृतबहादुर राईले भने, ‘भारतीय सहयोगमा सञ्चालित परियोजना, दुई देशका सबै संयन्त्रहरूलाई क्रियाशील बनाउने र सम्बन्ध सुदृढ बनाउने विषयमा छलफल भयो ।’
परराष्ट्र मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिअनुसार द्विपक्षीय वार्तामा दुई देशबीच ऊर्जा तथा जलविद्युत्, भौतिक र डिजिटल कनेक्टिभिटी, कृषि, पर्यटन, व्यापार तथा पारवहन, जनस्तरको सम्बन्धका सबै पक्षबारे पुनरावलोकन भएको छ । ‘दुई विदेश सचिवहरूले द्विपक्षीय नियमित संयन्त्रहरूमार्फत आपसी संवाद र संलग्नता बढाउँदै लैजाने सहमति गरेका छन्,’ परराष्ट्रले भनेको छ ।
द्विपक्षीय वार्ता तथा विदेशसचिव मिश्रीको नेपाल भ्रमणबारे सोमबार अपराह्न भारतीय विदेश मन्त्रालयले पनि विज्ञप्ति जारी गरेको छ । ‘छलफलले बहुआयामिक सहकार्यका विभिन्न पक्षलाई समेटेको छ । दुवै सचिवले विभिन्न द्विपक्षीय पहल र विकास परियोजनामा भएको प्रगतिको समीक्षा गर्नुका साथै थप सहकार्यका लागि अवसरहरूबारे छलफल गर्नुभयो,’ भारतीय विदेश मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
भारतले छिमेकी पहिलो नीतिअन्तर्गत नेपाल भारतको प्राथमिकतामा पर्ने साझेदार भएको स्पष्ट पारेको छ ।
थप हवाई रुटको उपलब्धताका लागि भारतको ध्यानाकर्षण
परराष्ट्रमन्त्री डा. आरजु राणा देउवाले नेपाललाई थप हवाई रुटको उपलब्धताका लागि भारतको ध्यानाकर्षण गराएकी छिन् । नेपालको दुईदिने भ्रमणमा आएका भारतीय विदेशसचिव मिश्रीसँग सोमबार परराष्ट्र मन्त्रालयमा भएको भेटमा राणाले नेपाल–भारत ‘एयर कनेक्टिभिटी’का लागि नेपाललाई थप हवाई रुटको उपलब्धताका लागि भारतको ध्यानाकर्षण गराएकी हुन् ।
यस्तै, उनले भारतको सीमा क्षेत्र हुँदै आयात हुने तरकारी तथा फलफूलको गुणस्तर मापनसम्बन्धी परीक्षणका लागि प्रयोगशाला स्थापना गर्न भारतको पहलका लागि पनि आग्रह गरिन् । प्रेस सल्लाहकार एकराज पाठकका अनुसार परराष्ट्रमन्त्री राणाले पञ्चेश्वर बहुउद्देशीय परियोजनाको डिपिआर टुंग्याउनुपर्ने विषयमा पनि चासो राखेकी थिइन् । जवाफमा भारतीय सचिव मिश्रीले धेरैजसो समस्या समाधान भइसकेको र बाँकी प्राविधिक समूहमार्फत अघि बढेर सम्बोधन गरिने बताएका थिए । परराष्ट्रमन्त्री राणाले टनकपुर बाँधको नहरमा पानी छोड्न, वाणगंगा, खाँडो र राप्ती नदीको बाढी नियन्त्रण र जोखिम कम गर्ने सम्बन्धमा आवश्यक सहायता उपलब्ध गराउन आग्रह गरिन् । उनले व्यापार तथा पारवहनसम्बन्धी वार्तालाई निरन्तरता दिनुपर्ने पनि बताएकी थिइन् ।
पूर्वप्रधानमन्त्रीद्वय शेरबहादुर देउवा र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसँग पनि बेग्लाबेग्लै भेटेका थिए । मिश्रीले सोमबार उपप्रधानमन्त्रीद्वय प्रकाशमान सिंह र विष्णु पौडेल, गृहमन्त्री रमेश लेखकसँग भेट गरेका थिए । मिश्रीले पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालसँग सोमबार उनकै निवास कोटेश्वरमा भेटवार्ता गरेका थिए ।
