भन्सारमा आधारित राजस्व संकलन वार्षिक लक्ष्यनजिक, आन्तरिक राजस्वले भने संशोधित अनुमान पनि भेट्न सकेन
दोस्रो लहरको कोभिड–१९ महामारीले आर्थिक गतिविधिमा पारेको असरबाट सरकारको राजस्व संकलन प्रभावित भएको छ । कोभिडका कारण उत्पादनदेखि आपूर्तिसम्मको चक्र भत्किँदा सरकारले लक्ष्यअनुसार राजस्व संकलन गर्न नसक्ने देखिएको हो ।
सरकारले चालू आर्थिक वर्षमा १० खर्ब ११ अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । तर, अर्थ मन्त्रालयले बजेटको मध्यावधि समीक्षा गर्दै राजस्व संकलनको वार्षिक लक्ष्य ५.१५ प्रतिशतले घटाएर ९ खर्ब ५९ अर्ब राजस्व संकलन हुने संशोधित अनुमान गरेको छ । हालसम्मको राजस्व संकलनको तथ्यांक हेर्दा सरकारले वार्षिक लक्ष्य त परको कुरा, संशोधित लक्ष्यसमेत भेट्न नसक्ने देखिएको हो ।
महालेखा नियन्त्रणको कार्यालयका अनुसार शुक्रबारसम्ममा सरकारले ८ खर्ब ८० अर्ब ९० करोड राजस्व संकलन गरेको छ । यो वार्षिक लक्ष्यको ८७.०७ प्रतिशत र संशोधित लक्ष्यको ९१.८६ प्रतिशत हो । अर्थात् सरकारले राजस्वको वार्षिक लक्ष्य पूरा गर्न अबको एक सातामा १ खर्ब ३१ अर्ब रुपैयाँ उठाउनुपर्छ ।
त्यस्तै, संशोधित लक्ष्य पूरा गर्न बाँकी एक सातामा ७९ अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्नुपर्ने देखिन्छ । शुक्रबारसम्मको तथ्यांकलई विश्लेषण गर्दा राजस्वको संशोधित लक्ष्यसमेत भेट्न नसकिने देखिएको अर्थ मन्त्रालयका एक अधिकारीले बताए । यद्यपि, संशोधित लक्ष्यको नजिक भने पुगिने उनले बताए । राजस्व कार्यालयका प्रमुखहरूले भने संशोधित लक्ष्य भेट्न सकिने बताएका छन् । आन्तरिक राजस्व विभाग र भन्सार विभागका महानिर्देशकद्वयले आवको अन्तिमसम्ममा राजस्वको संशोधित अनुमान भेट्न सकिने बताएका छन् ।
उत्पादन प्रभावित हुँदा आन्तरिक राजस्वमा चुनौती
कोभिडका कारण उत्पादनदेखि आपूर्ति र उपभोगसम्मको चक्र खलबलिँदा आन्तरिक राजस्व प्रभावित भएको छ । चालू आवमा सरकारले ४ खर्ब ५० अर्ब आन्तरिक राजस्व उठाउने लक्ष्य लिएको थियो । हालसम्म ३ खर्ब ८५ अर्ब संकलन भएको आन्तरिक राजस्व विभागका महानिर्देशक झक्कप्रसाद आचार्यले बताए । खासगरी चैत र वैशाख महिनाको राजस्व संकलन प्रभावित हुँदा अपेक्षाअनुसार राजस्व संकलन हुन नसकेको उनको भनाइ छ । ‘निषेधाज्ञाको अवधि अर्थात् चैत–वैशाखको कर तिर्ने म्याद शुक्रबारसम्म रहेको छ,’ उनले भने, ‘अन्तिम समयसम्म संशोधित लक्ष्य पूरा हुने हाम्रो अनुमान छ ।’
भन्सार राजस्वको लक्ष्य पुग्ने
कोभिडले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारलाई पनि प्रभावित गरेको देखिन्छ । तर, भन्सारदेखि ढुवानीसम्ममा सहजीकरण गर्ने नीति लिएका कारण अन्तर्र्राष्ट्रिय व्यापार भने बढेको छ । व्यापारसँगै भन्सारमा आधारित राजस्व पनि बढेको छ । चालू आवमा सरकारले ४ खर्ब ४० अर्ब भन्सार राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य लिएको थियो । हालसम्म ४ खर्ब ३२ अर्ब राजस्व उठेको विभागका महानिर्देशक यमलाल भुसालले बताए । यसलाई आधार मान्दा सरकारले भन्सारमा आधारित राजस्व संकलनको संशोधित लक्ष्य भेटिसकेको छ । ‘हामी वार्षिक लक्ष्यको नजिक छौँ, लक्ष्य भेट्नलाई अब ९ अर्बजति मात्रै उठाउन बाँकी छ,’ उनले भने, ‘दैनिक १ देखि १ अर्ब २० करोडको हाराहारीमा भन्सार राजस्व उठेका कारण वार्षिक लक्ष्य पूरा हुने हाम्रो अनुमान छ ।’
