कांग्रेसको राजनीतिक विरासत बोकेको परिवार १५औँ महाधिवेशनमा बाहिरै छ । कांग्रेस निर्माणमा बिपी कोइराला, गणेशमान सिंह, महेन्द्रनारायण निधिलगायत नेताहरूको उल्लेखनीय भूमिका रह्यो । पार्टी स्थापनादेखि राणाशासन र पञ्चायती व्यवस्था अन्त्य गर्दै बहुदलीय व्यवस्था स्थापनामा उनीहरूले नेतृत्वदायी भूमिका खेले । यी नेताका सन्तती यो महाधिवेशनमा बाहिरै छन् ।
कांग्रेसको आधिकारिकता विवाद सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन रहँदा बिपीपुत्र शशांकको संयोजकत्वमा आगामी २१–२३ मंसिरमा समानान्तर १५औँ महाधिवेशन आयोजना गरिएको छ । जसमा गणेशमानपुत्र प्रकाशमान र महेन्द्रनारायणपुत्र विमलेन्द्र निधि दाह्रो खम्बाका रूपमा उभिएका छन् । शशांक कांग्रेसमा पूर्वमहामन्त्री हुन् भने प्रकाशमान र विमलेन्द्र पूर्वउपसभापति हुन् ।
यसैतर्फ संकेत गर्दै सभापति गगन थापाले महाधिवेशन उद्घाटन सत्रमा खुलामञ्चबाटै भनेका थिए, ‘हाम्रो आत्मा त्यही हो, बिपी कोइरालाको हो, गणेशमानको हो । अहिले बिपी कोइरालाका छोरा कहाँ हुनुहुन्छ, गणेशमानका छोरा कहाँ हुनुहुन्छ, मलाई थाहा छैन । तर, आत्मा यहाँ छ, आत्मा त्यही हो ।’
कांग्रेसलाई दुई कार्यकाल नेतृत्व गरेका र बिपी, गणेशमान र महेन्द्रनारायणसँग समेत संगत गरेका पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा पनि यो महाधिवेशनमा बाहिरै रहे । उनी आगामी २१–२३ मंसिरको समानान्तर महाधिवेशनमा प्रमुख अतिथि बन्दै छन् । कोइराला परिवारकै डा. शेखर कोइराला पनि यो महाधिवेशनमा सहभागी भएका छैनन् । उनी कांग्रेस विभाजनले देशलाई राम्रो नगर्ने निष्कर्षसहित दुवै पक्षको महाधिवेशनमा सहभागी नहुने पक्षमा छन् ।
गिरिजाप्रसाद कोइरालाकी छोरी सुजाता कोइराला भने महाधिवेशनमा सहभागी छिन् । विशेष महाधिवेशनमा सहभागी नभएकी कोइरालालाई थापाले गत २१ फागुनको निर्वाचनपछि केन्द्रीय सदस्यमा मनोनीत गरेका थिए । १५औँ महाधिवेशनमा सहभागी भए पनि उनी उम्मेदवार भने छैनन् । सानेपा स्रोतका अनुसार उनलाई मनोनीत कोटाबाट केन्द्रमा ल्याउने तयारी छ । मातृका कोइरालाकी नातिनी ऋचा पनि महाधिवेशनमा सहभागी छिन् । उनका बुवा दिवंगत कमल कोइराला कम्युनिस्ट नेता थिए ।
