कांग्रेसका संस्थापक बिपी कोइरालाको स्मृति दिवसको अवसर पारेर दुई पक्षले समानान्तर कार्यक्रम आयोजना गरेका छन् । संस्थापन पक्षले जरा अभियान समापन कार्यक्रम र इतर (शेरबहादुर देउवा र शेखर कोइराला) पक्षले छुट्टाछुट्टै कार्यक्रम आयोजना गरेका छन् ।
बिपीको ६ साउन ०३९ मा निधन भएको थियो । कांग्रेसले हरेक वर्ष ६ साउनमा बिपी स्मृति दिवस मनाउँदै आएको छ । आठ वर्षसम्म भारतमा निर्वासित जीवन बिताएका बिपी ०३३ मा राष्ट्रिय एकता तथा मेलमिलापको नीति लिई स्वदेश फर्किएका थिए । बिपीले अपनाएको मेलमिलाप नीतिको आज पनि चर्चा हुन्छ । तर, बिपी स्मृति दिवसकै अवसरमा दुवै समूहले समानान्तर कार्यक्रम गरेर विभाजनको संकेत गरेका छन् ।
चुनदेवीस्थित सम्पर्क कार्यालयमा बसेको १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित पदाधिकारी, केन्द्रीय सदस्य र जिल्ला सभापतिसहितको विस्तारित बैठकले बिपी स्मृति दिवसमा देशव्यापी कार्यक्रम गर्ने निर्णय गरेको हो । सोही कार्यक्रममार्फत राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेला आह्वान गर्ने इतर पक्षको तयारी रहेको नेताहरूले बताएका छन् । ‘बिपी स्मृति दिवस मनाउने तयारी भइरहेको छ । सोही दिन राष्ट्रिय भेलाको मिति तोक्ने तयारी छ,’ नेता प्रकाशशरण महतले भने । इतर पक्षको कार्यक्रम काठमाडौंको प्रज्ञा भवनमा हुने र जिल्लाहरूमा अनुकूल स्थानमा हुनेछ । चुनदेवी बैठकले वार्ताका लागि लचिलो बन्ने निर्णय गरे पनि संस्थापन पक्षबाट पहल नभएको इतर पक्षको गुनासो छ ।
पार्टी विभाजनउन्मुख रहेको पनि इतर पक्षका नेताहरू बताउँछन् । ‘हामीहरू एकताको पक्षमा रहेकाले लचिलो बनिराखेका छौँ । बैठकबाटै वार्तामा जोड दियौँ, तर उहाँहरू गम्भीर बनेको देखिएन । संस्थापन पक्षका कोहीसँग पनि यसबिचमा छलफल भएको छैन,’ इतर पक्षका नेता मीन विश्वकर्माले भने ।
निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले निकट नेताहरूसँग आफू पार्टी विभाजनको पक्षमा नरहेको र मिलाउन कोसिस गर्ने बताएका छन् । तर, संस्थापनले चासो नदेखाउँदा मिल्ने छाँट नदेखिएको उनको दाबी छ । ‘विभाजन गरेर पार्टी बनाउदिनँ । सक्दो मिलाउने प्रयास गर्छु, तर मिल्ने छाँट देखिएको छैन,’ खड्काको भनाइ उद्धृत गर्दै विश्वकर्माले भने ।
संस्थापन पक्षले बिपी स्मृति दिवसकै अवसरमा संगठन सुदृढीकरणका लागि सञ्चालन गरेको ‘जरा अभियान’ र सदस्यता अद्यावधिक अभियान समापन गर्ने भएको छ । जिल्ला कार्यसमितिहरूको आयोजनामा कार्यक्रम गर्न महामन्त्री प्रदीप पौडेलले ७७ वटै जिल्लामा परिपत्र गरेका छन् ।
‘साउन ३ गतेभित्र क्रियाशील सदस्यता वितरणलगायतका सम्बन्धित कार्य व्यापक रूपमा सम्पन्न गरी साउन ६ गते जननायक बिपी कोइरालाको ४४औँ स्मृति दिवसको अवसरमा व्यापक सहभागितासहित ‘जरा अभियान’को समापन कार्यक्रम जिल्ला कार्यसमितिको आयोजनामा गर्नुहुन अनुरोध गरिन्छ,’ पौडेलले भनेका छन् ।
‘१५औँ महाधिवेशनको कार्यतालिकाअनुसार क्रियाशील सदस्यता फाराम वितरण र नयाँ क्रियाशील सदस्यहरूको विवरण अनलाइन प्रणालीमा प्रविष्ट गर्ने कार्यका लागि सदस्यता व्यवस्थापन केन्द्रीय समितिको निर्णयअनुसार साउन ३ गतेसम्म समयावधि थप गरिएको विदितै छ । यससँगै, युवाकेन्द्रित विशेष अभियानअन्तर्गत सदस्यता व्यवस्थापनको कामका लागि जिल्लामा खटिएका केन्द्रीय प्रतिनिधि तथा पालिकामा खटिएका प्रतिनिधिहरूको कार्यावधि पनि साउन ३ गतेसम्म कायम रहनेछ । पालिकामा खटिनुभएका प्रतिनिधिहरूले साउन ४ गते जिल्लामा खटिनुभएका केन्द्रीय प्रतिनिधिलाई प्रतिवेदन बुझाउनुपर्नेछ,’ सर्कुलरमा भनिएको छ ।
गत १६ जेठमा कांग्रेस उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले मिलेर अघि बढ्न भन्दै इतर पक्षलाई प्रस्ताव पठाएका थिए । त्यसपछि पूर्वकार्यवाहक सभापति खड्काले आठबुँदे र नेता कोइरालाले पाँचबुँदे प्रस्ताव पठाएका थिए । त्यसपछि संस्थापन पक्षले कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन । इतर पक्षले मुख्यतः क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक अनिवार्य नगर्ने तथा १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसमिति र विशेष महाधिवेशनबाट बनेको कार्यसमिति समायोजन गर्नुपर्ने माग अघि सारेको छ । उक्त मागप्रति संस्थापन पक्ष तयार देखिएको छैन ।
सभापति गगन थापाले १ वैशाखमा क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक गरेसँगै अभियान सुरु भएको थियो । वैशाखभर अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय भए पनि पटक–पटक थपेर ३ साउनसम्म पुर्याइएको छ । अभियानको देउवा र कोइराला पक्षले विरोध गरिरहेका छन् । उनीहरूले १५औँ महाधिवेशनका लागि गत पुस मसान्तसम्मै क्रियाशील सदस्यता नवीकरण भइसकेकाले दोहोर्याएर अद्यावधिक गर्न नपर्ने अडान राख्दै आएका छन् ।
देउवा र कोइरालासहित निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का, पूर्वउपसभापतिहरू विमलेन्द्र निधि, विजयकुमार गच्छदार, पूर्वमहामन्त्रीहरू कृष्णप्रसाद सिटौला, प्रकाशमान सिंह र डा. शशांक कोइराला, पूर्वसहमहामन्त्रीहरू डा. प्रकाशशरण महत, बद्री पाण्डे, उमाकान्त चौधरी, महालक्ष्मी उपाध्यायसहितका नेता तथा कार्यकर्ताले अद्यावधिक गरेका छैनन् । आगामी रणनीति तय गर्ने जिम्मा इतर पक्षको विस्तारित बैठकले शीर्ष नेताहरूलाई दिएको छ । शीर्ष नेताहरूले छलफल गरेर रणनीति तय गर्ने इतर पक्षका नेताहरू बताउँछन् ।
इतर पक्षका नेता मीन विश्वकर्मा भन्छन् – एकताको पक्षमा रहेकाले लचिलो बनिराखेका छौँ । बैठकबाटै वार्तामा जोड दियौँ, तर उहाँहरू गम्भीर बनेको देखिएन । संस्थापन पक्षका कोहीसँग पनि यसबिचमा छलफल भएको छैन ।