सिटिइभिटी र सामुदायिक विद्यालयमा सञ्चालित प्राविधिक विषयको पाठ्यक्रम समायोजनको तयारी
शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गतका निकायबाट प्राविधिक धारमा उत्पादन हुने एउटै तहका जनशक्ति र लगानीमा निकै भिन्नता भएपछि पाठ्यक्रम समायोजनको तयारी भएको छ । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (सिटिइभिटी) र शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रबाट सामुदायिक विद्यालयमा प्राविधिक धारका कार्यक्रम सञ्चालन भएका छन् । एउटै संस्थामा दुईथरी पाठ्यक्रम र दुईथरी जनशक्ति उत्पादनको आलोचना हुन थालेपछि पाठ्यक्रम समायोजनको तयारी भएको हो ।
सामुदायिक विद्यालयमा केन्द्रको अनुदानमा पाठ्यक्रम विकास केन्द्रले तयार गरेको प्राविधिक धारको पाठ्यक्रम कक्षा ९ देखि १२ सम्म सञ्चालन हुँदै आएको छ । तिनै सामुदायिक विद्यालयमा कक्षा १० पछि सिटिइभिटीको तीनवर्षे डिप्लोमा कार्यक्रमसमेत सञ्चालित भएका छन् । शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गतका केन्द्र र सिटिइभिटीमार्फत विद्यालयमा पाठ्यक्रम मात्र होइन, शिक्षकको अनुदान तथा तालिमसमेत फरक रूपमा सञ्चालन भइरहेको छ ।
सिटिइभिटीको कार्यक्रम सामुदायिक विद्यालय, उसका आंगिक तथा सम्बन्धनप्राप्त शिक्षालयमा सञ्चालन भइरहेका छन् । माध्यमिक तह (९–१२)मा चार सय ८४ विद्यालयमा प्राविधिक धारका कार्यक्रम सञ्चालित छन् । त्यसैगरी, साढे पाँच सयभन्दा बढी माविमा सिटिइभिटीको डिप्लोमा कार्यक्रम पठनपाठन भइरहेको छ ।
डा.हरि लम्साल, सहसचिव, शिक्षा मन्त्रालय
एउटै तहका जनशक्ति र लगानीमा निकै भिन्नता भएपछि प्राविधिक धारको पाठ्यक्रम समायोजनका लागि आन्तरिक रूपमा तयारी भएको छ ।
शिक्षा मन्त्रालयका सहसचिव डा.हरि लम्सालले प्राविधिक धारको पाठ्यक्रम समायोजनका लागि आन्तरिक रूपमा तयारी भएको जानकारी दिए । पाठ्यक्रममा समायोजन, एकीकरण र अद्यावधिकीकरणका लागि प्राविधिक प्रशिक्षक प्रशिक्षण प्रतिष्ठान (टिआइटिआई)का व्यवस्थापन बोर्डका अध्यक्ष प्रा.डा.राजेन्द्रप्रसाद अधिकारीको संयोजकत्वमा सिटिइभिटीका सदस्यसचिव, पाठ्यक्रम विकास केन्द्रका महानिर्देशक र राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका सदस्य–सचिव सदस्य रहेको समिति बनेको छ । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री देवेन्द्र पौडेलसहितको छलफलपछि समिति बनेको हो ।
समितिले अहिले कार्यान्वयनमा रहेका सामुदायिक माध्यमिकमा सञ्चालित प्राविधिक धार कक्षा ९–१२ र प्राविधिक तथा व्यावसायिक तालिमअन्तर्गत शिक्षालय, सामुदायिक माध्यमिक विद्यालयमा सञ्चालित प्रि–डिप्लोमा तथा डिप्लोमा कार्यक्रमको पाठ्यक्रमको विस्तृत अध्ययन गरी बजारको मागसमेतलाई मध्यनजर गर्दै पाठ्यक्रम समायोजन तथा परिमार्जन गरी एकीकृत पाठ्यक्रम तयार गरी ३० दिनभित्र पेस गर्ने जिम्मा दिएको छ ।
पाठ्यक्रमदेखि विद्यार्थीको मूल्यांकनसमेत फरक
माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीको पाठ्यक्रम मात्र होइन, मूल्यांकनसमेत फरक छ । शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रअन्तर्गत सञ्चालन भएका प्राविधिक धारका कार्यक्रम अध्ययन गर्ने विद्यार्थीको मूल्यांकन अक्षरांकन (लेटर ग्रेडिङ) पद्धतिमा भइरहेको छ । तर, सिटिइभिटीको कार्यक्रम सञ्चालन गरेका माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीको मूल्यांकन आकलन पद्धतिमा हुने गरेको छ । ती सामुदायिक विद्यालयमा जाने शिक्षकको अनुदान र तालिममा समेत एकरूपता छैन । सिटिइभिटीले सामुदायिक विद्यालयलाई एकमुष्ट अनुदान दिने व्यवस्था गरेको छ । शिक्षका लागि माध्यमिक तह तृतीय श्रेणीसरहको तलब दिने गरेको छ । यसरी शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गत सञ्चालित कार्यक्रममै पाठ्यक्रम विषयवस्तु, मूल्यांकन र लगानीमा समेत फरक छ । माध्यमिक तह ९—१२ मा कृषि, भेटेरिनरी, सिभिल, इलेक्ट्रोनिक्स, कम्प्युटर इन्जिनियरिङको पढाइ हुन्छ । सिटिइभिटीमा धेरै कार्यक्रम छन् ।
शिक्षा मन्त्रालयले प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षामा सबै स्थानीय तहका विद्यार्थीको सर्वसुलभ पहुँच सुनिश्चित गर्न अध्ययन समिति बनाएको छ । मन्त्रालयले प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षा महाशाखा प्रमुखको संयोजकत्वमा शिक्षा तथा मानव स्रोेत विकास केन्द्रको उपमहानिर्देशक र प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद्को महाशाखा प्रमुख सदस्य रहने समिति बनाएको छ । समितिले प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षामा सबै स्थानीय तहका इच्छुक विद्यार्थीको सर्वसुलभ पहुँच सुनिश्चित गर्ने सम्बन्धनमा अध्ययन विश्लेषण गरी हालसम्म पनि पहुँच पुग्न नसकेको स्थानीय तहका विद्यार्थीको हकमा पहुँच विस्तारको सम्भावित विकल्पहरू पहिचान गरी तिनको कार्यान्वयनको समयसहितको कार्ययोजना माग गरेको छ ।
