चक्रपथको पहिलो खण्ड (कोटेश्वर–कलंकी सडक) विस्तार सम्पन्न भएको दुई वर्ष बित्दासमेत बाहिरी लेन (सर्भिस ट्र्याक) निर्माण हुन सकेको छैन । चिनियाँ सहयोगमा आठ लेन सडक निर्माण गरेपछि त्यसबाहिर दुवैतर्फ एक–एक लेनको सर्भिस ट्र्याक निर्माण गर्ने सहमति भएको थियो ।
सडक विभागले तीन वर्ष पहिले नै निर्माण सुरु गरे पनि अझै सम्पन्न भइसकेको छैन । निर्माण हुन बाँकी खण्डमा कतै भौगोलिक कठिनाइ त कतै त्यहाँ रहेका भौतिक संरचना हटाउन नसकिदा ‘सर्भिस ट्र्याक’ निर्माण गर्न नसकिएको हो । भौगोलिक कठिनाइ भएका स्थानमा काठमाडौं चक्रपथ योजनाले सडकको साटो भऱ्याङ बनाउने योजना गरेको छ । कतिपय स्थानमा भने समस्या हटाएर सडक नै बनाउने तयारी भएको छ ।
बालकुमारी पुलबाट कोटेश्वरतर्फ दुवैतर्फ ट्र्याक निर्माण हुन नसकेको योजना प्रमुख अमृतमणि रिमालले बताए । चक्रपथको भित्रपट्टि र बाहिरपट्टि गरी दुवैतर्फ भूगोल अग्लो होचो रहेको छ । थोरै क्षेत्रमा जमिनको तह निकै फरक रहेकाले सडक बन्न नसकेको हो । सडकको दायाँतर्फ सडकको साटो भऱ्याङ हालिने तयारी भइरहेको छ । बायाँतर्फ सडकको अधिकार क्षेत्रमा दुई घरका कारण सर्भिस ट्र्याक बन्न सकेको छैन ।
चक्रपथको अधिकार क्षेत्रबीच भागबाट दुवैतर्फ २५–२५ मिटर र अर्को ६–६ मिटर ‘सिड बेल्ट’ हुन्छ । ‘सिड बेल्ट’समेत ३१ मिटर चौडाइ भए पनि त्यही क्षेत्रमा घरहरू रहेका छन् । स्थानीयवासीले सहयोग गर्दा मात्रै सो स्थानमा सडक बन्न सक्ने उहाँको भनाइ छ । उनले भने, ‘ती घर नभत्काउँदासम्म सर्भिस ट्र्याक बनाउन सकिँदैन ।’
एकान्तकुनास्थित तिब्बती शरणार्थी क्याम्प पनि सडकको अधिकार क्षेत्रमा रहेकाले त्यस स्थानमा पनि सडक बन्न सकेको छैन । तत्काल त्यसलाई नहटाए सडक बनाउन नसकिने प्रमुख रिमालले बताए । यातायात व्यवस्था कार्यालयदेखि एकान्तकुना चोकसम्म पनि भूगोलका कारण सडक निर्माण कठिन रहेको छ । सो स्थानमा डिजाइनमा नै त्रुटि रहेकाले सडक निर्माण गर्न नसकिएको उनले बताए ।
डिजाइनमा ‘सर्भिस ट्र्याक’ मुख्य र सहायक सडकभन्दा कम उचाइमा बनाउने योजना रहेको थियो । सो स्थानमा पहिरोको समस्या भएको उनले बताए । अहिले यो सडक अरू लेनजस्तै उचालेर बनाउने गरी तयारी भइरहेको छ ।
खसीबजारमा पनि ‘सर्भिस ट्र्याक’ निर्माण अघि बढ्न सकिरहेको छैन । ‘अन्डर पास’ रहेको सो स्थानमा भौगोलिक कठिनाइकै कारण सडक निर्माण हुन नसकेको हो । बाँकी रहेका अरू स्थानमा निर्माण गर्ने योजना भए पनि तत्काल खसीबजारमा निर्माण अघि बढ्ने देखिँदैन ।
०७५ माघमा चीन सरकारले सो सडक गरी नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गरेको थियो । दस दशमलव चार किलाेमिटर लम्बाइ सडक निर्माणको काम चिनियाँ निर्माण कम्पनी संघाई कन्स्ट्रक्सन ग्रुपले गरेको हो । सोही वर्षदेखि नै सरकारले दुवैतर्फ एक–एक लेनको सर्भिस ट्र्याक र छ आकासेपुल निर्माण सुरु गरेको थियो ।
नेपालमा पहिलोपटक आठ लेन सडक र पहिलो ‘अन्डर पास’लाई यो सडकको विशेषता मानिएको छ । खसी बजारचोकदेखि कलंकी चोकसम्म रहेको ‘अन्डपास’को मुख्य लेनमाथि सडकमा र सहायक लेन जमिनमुनि छ । निर्माणमा पूरै प्राविधिक जनशक्ति चिनियाँ र अदक्ष कामदारमा नेपाली र चिनियाँ दुवै थिए ।
यो सडकमा मुख्य लेन, सहायक र सर्भिस गरेर तीन किसिमका लेन हुने गरी डिजाइन भएको थियो । चिनियाँ सरकारले निर्माण गरेको आठ लेन भए पनि ‘सर्भिस ट्र्याक’समेत गर्दा यो सडक १० लेनको हो । सडकको बीचमा मुख्य लेन र मुख्य लेनको दुवैतर्फ सहायक लेन छ । चक्रपथ छिर्न चालकले पहिले सर्भिस ट्र्याक पुग्नुपर्छ । सर्भिस ट्र्याकबाट नै चालकले सहायक हुँदै मुख्य लेनमा प्रवेश गर्न पाउँछन् । सडकमा निश्चित ठाउँमा पुग्दा मात्रै चालकले सहायक वा मुख्य लेनमा प्रवेश गर्न पाउँछन् ।
दश दशमलव ४ किलोमिटरको यस सडकमध्ये सात दशमलव ६ किलाेमिटर काठमाडौं र दुई दशमलव आठ किलाेमिटर सडक ललितपुरमा पर्छ । चक्रपथको दोस्रो खण्डका रूपमा चीन सरकारले नै कलंकीदेखि चाबहिलसम्मको सडक विस्तार गर्दै छ । दोस्रो खण्डमा पनि पहिलो खण्डजस्तै आठ लेन हुनेछ भने पैदलयात्रुका लागि एक–एक किलाेमिटरको फरकमा आकासेपुल निर्माण हुने भएको छ । रासस
