सप्तकोशीको बाढी घरमा पसेपछि शनिबार विस्थापित भएका सप्तरीको हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिका–७, सदा बस्तीका ३५ वर्षीय दिलीप मरिक चारजनाको परिवारसहित सडकमा त्रिपाल टाँगेर ओत लागेका छन् । ‘सुतिरहेका वेला बाढी आयो । ‘अन्न, ओढ्ने–ओछ्याउने केही जोगाउन सकिएन । त्रिपाल टाँगेर बसेका छौँ, घर कसरी फर्किने बाढीले केही राखेको छैन,’ उनले भने, ‘कच्ची घरमा अझै चार फिटसम्म पानी छ । कति दिन सडकमा बास हुने हो, ठेगान छैन ।’
सदा बस्तीकै बलदेव सदा पनि एक नाबालक नाति, पाँच छोराछोरी र श्रीमतीसहित सडकको छेउमा बस्न थालेको दुई दिन भएको छ । ‘बाढीले कच्ची घरभित्र हिलो लगेर थुपारिदिएको छ । अहिले पनि पानी छ, बस्न सक्ने अवस्था छैन,’ उनले भने ।
४० वर्षीय गुदी राउत शनिबार साँझको बाढीले आफूहरू त्रिपालमुनि बसिरहेको र चिउरा, मुरही किनेर खाइरहेको बताए । ‘हामीलाई कुनै सहयोग आएको छैन, पकाएर खाने अवस्था पनि छैन । चिउरा, मुरही किनेर खाइरहेका छौँ,’ उनले भने ।
सदा बस्तीका डेढ सय घरमा पानी पसेपछि उनीहरू विस्थापित भएका हुन् । यी परिवार कोशी पश्चिमी तटबन्ध सडकमा त्रिपालमुनि बसिरहेका छन् । बाढीले कतिपयको अन्नपात पनि भिजाएको बलदेवले बताए । ‘बाढी आउँदा बस्तीमा कम्मरसम्म डुबान भयो । बालबालिका र बुढापाकालाई सडकमा ल्यायौँ,’ उनले भने, ‘त्रिपालमुनि जसोतसो बसिरहेका छौँ । घरभित्रको हिलो सुकेपछि फर्कन्छौँ ।’
हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाका मेयर वीरेन्द्र माझीले पालिकाका वडा ५, ७, १२, १३ का चार सय बाढीपीडित परिवारका लागि सामूहिक मेस चलाएर खानाको व्यवस्था गरेको बताए । ‘अहिले खानाको व्यवस्था गरेका छौँ, अब राहत बाँड्छौँ,’ उनले भने । उनका अनुसार घरभित्र अझै पाँचदेखि सात फिट पानी छ । पानी सुकेका घरमा पनि हिलो भरिएको छ ।
सप्तकोशी, जिता नदी र त्रियुगा नदीको बाढी बस्तीमा पस्दा सप्तरीमा हनुमाननगर कंकालिनी र सप्तकोशी नगरपालिका तथा तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिकाका करिब एक हजार घर परिवार विस्थापित भएका थिए । तर, तीमध्ये केही घर फर्किसकेको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ ।
वीरगन्जका बाढीपीडित धर्मशालामा
सिर्सिया नदीको बाढीबाट विस्थापित भएका वीरगन्ज महानगरपालिका– ११, रानीघाट नदीछेउका ५० घरपरिवार नजिकैको धर्मशालामा बसिरहेका छन् । स्थानीय शान्तिदेवी डोमले शनिबारको वर्षापछि सिर्सिया नदीको पानी फुसको घरमा पसेपछि सुरक्षाकर्मीको आग्रहमा आफूहरू धर्मशालामा बस्दै आएको बताइन् । ‘जग्गा छैन, भाडाको जग्गामा फुसको घर बनाएर बसिरहेका थियौँ, बाढीले घरभित्रको सबै चिज लग्यो,’ उनले भनिन्, ‘अहिले त प्रहरी र स्थानीय जनप्रतिनिधिले खाना खुवाउँदै हुनुहुन्छ । घर फर्किएपछि के खाने चिन्ता छ ।’
घरमा पानी पसेपछि सोही बस्तीकी ललसादेवी पनि पाँचजनाको परिवारसहित सार्वजनिक धर्मशालामा बस्दै आएकी छिन् । हरिन्द्रमली डोमले बाढीले घरमा रहेका खाद्यान्न, लत्ताकपडा, कागजात बगाएर लगेको बताए । पर्साका प्रमुख जिल्ला अधिकारी तोयनारायण सुवेदीले पर्सामा बाढी र डुबानबाट प्रभावित पाँच सय घरपरिवार विद्यालय, धर्मशाला, क्लबका भवनमा बसिरहेको बताए ।
खाँदबारी–किमाथांका सडक ठप्प
लगातार दुई दिन परेको वर्षाले संखुवासभाको विभिन्न ठाउँमा क्षति र भौतिक संरचना जोखिममा परेका छन् । पहिरोका कारण खाँदबारी–किमाथांका सडकखण्ड पूर्ण रूपमा ठप्प छ । मकालु गाउँपालिका– ३ एकुवा र भोटखोला गाउँपालिका– ४ बरुणनदीमा पहिरोका कारण सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको हो । वर्षाले सदरमुकाम खाँदबारीस्थित नेपाली सेनाको इन्द्रदल गुल्म र जिल्ला कारागार उच्च जोखिममा परेको छ । चैनपुर नगरपालिकामा रहेको नगर अस्पताल र धेरै बस्ती उच्च जोखिममा छन् । वर्षाले खाँदबारीस्थित नेपाली सेनाको इन्द्रदल गुल्मको केही भाग पहिरोको जोखिममा परेको छ । डाँडामा रहेको गुल्मको बाहिरी जमिनका भाग चिराचिरा पर्न थालेको गुल्मको भनाइ छ । खाँदबारीमा रहेको जिल्ला कारागारको करिब ३० मिटर लामो बाहिरी पर्खाल भत्किएको जेलर राजन घिमिरेले बताए । कारागारको तल्लो भागमा ठुलो पहिरो खसेपछि भवनसमेत जोखिममा परेको उनले बताए ।
