सरकारले विपत् संकटग्रस्त घोषित जिल्ला इलामको सडक तथा पुल पुनर्निर्माणका लागि दुई अर्ब १९ करोडको बजेट उपलब्ध गराउने भएको छ । १८ र १९ असोजमा आएको भारी वर्षाका कारण क्षतिग्रस्त भएको इलामको सडक र पुल मर्मत र पुनर्निर्माण गर्न अर्थ मन्त्रालयले दुई अर्ब १९ करोडको स्रोत सहमति दिएपछि बर्खाअगावै पुनर्निर्माण हुने निश्चित भएको छ । बाढी र पहिरोका कारण इलामको मेची राजमार्ग, मेची करिडोर, मेची राजमार्गको वैकल्पिक सडक तिल्केनी–सिमलगोलाई सडक क्षतिग्रस्त बन्न पुगेको थियो ।
सरकारले मेची राजमार्ग पुनर्निर्माण गर्न एक अर्ब ५० करोड, मेची राजमार्गअन्तर्गतकै माईखोला मोटरेबल स्थायी पुल राजदुवालीका लागि २० करोड, मेची करिडोरको माईखोलामा मोटरेबल स्थायी पुल बेलासेका लागि २५ करोड, पुवाखोला र जोगमाईखोला पुलमा बेलीब्रिज निर्माण गर्न पाँच–पाँच करोड र मेची राजमार्गको वैकल्पिक सडकका रूपमा रहेको मेची करिडोरका लागि १४ करोडको स्रोत सुनिश्चितता गरेको छ ।
स्रोत सुनिश्चितता भएसँगै सडक डिभिजन इलामले तत्काल ठेक्का प्रक्रिया सुरु गर्ने तयारी गरेको छ । बर्खाअगावै काम गरेर बर्खामा विनाअवरोध सडक सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको सडक डिभिजन इलामका प्रमुख पवन भट्टराईले जानकारी दिए । ‘जुन–जुन ठाउँका लागि तोकेर बजेट आएको छ, त्यो सडक सञ्चालन गर्नका लागि यो बजेट पर्याप्त छ,’ उनले भने, ‘सबै प्रक्रिया पूरा गरेर १५ फागुनदेखि काम गर्ने योजना छ । ठेक्का बहुवर्षे लाग्ने भए पनि संवेनदशील ठाउँ हेरेर काम गर्छौँ । बर्खाअगाडि नै संवेदनशील ठाउँमा काम गरेर सडक सञ्चालन गर्ने योजना छ ।’
यद्यपि, यही बजेटले बर्खामा पनि मेची राजमार्ग सञ्चालन गर्न सकिनेमा सडक डिभिजन कार्यालय इलाम ढुक्क छैन । ‘जुन सडकका लागि बजेट तोकेर आएको छ, त्योभन्दा बाहेक खर्च गर्न पाउँदैन । केही सडक मर्मत गर्नैपर्ने ठाउँमा बजेट छुटेको छ । जसका कारण बर्खामा मेची राजमार्ग सधैँ सञ्चालन हुनेमा ढुक्क छैनौँ,’ उनले भने, ‘मेची राजमार्गका लागि सधैँ दु:ख बनेको राजदुवाली खण्ड गत वर्षकै ठेक्का हो । यसपटक झनै क्षति भएर कसरी काम गर्ने अध्ययन गरिरहेका छौँ । पुरानै ठेक्कामा काम गर्ने भन्नेछ । तर, ५०–६० वर्ष पुरानो समस्या भएकाले केही महिना काम गरेर पर्याप्त हुँदैन ।’ सिमलगोलाई–तिल्केनी सडकका लागि पर्याप्त बजेट नआएको सडक डिभिजनका प्रमुख भट्टराईले बताए ।
पर्यटकीय केन्द्र श्रीअन्तु जाने सडक परेन
अविरल वर्षासँगै आएको बाढीपहिरोले इलामको प्रमुख पर्यटकीयस्थल श्रीअन्तु जाने फिक्कल–श्रीअन्तु सडक पनि पहिरोले क्षतविक्षत भएको छ । अहिले सडक डिभिजन इलामले सामान्य मर्मत गरेर सवारी चलाएको छ । त्यो पनि साना सवारी मात्र आवतजावत गर्न सकिन्छ । ठुला सवारी आवतजावत नगर्दा पर्यटकको संख्या पनि घटेको छ । तर, सरकारले यो सडकका लागि बजेट विनियोजन गरेको छैन । जसका कारण बर्खामा समस्या हुने सडक डिभिजन इलामका प्रमुख भट्टराईले जानकारी दिए । ‘श्रीअन्तु पर्यटकीय हब हो । त्यहाँ ठुला पर्यटन बस पनि जानुपर्ने हुन्छ । तर, अहिले जान सक्ने अवस्था छैन,’ उनले भने, ‘ठुला सवारी जान नसक्दा पर्यटन व्यवसाय नै धरापमा परेको त्यहाँका व्यवसायीले दुखेसो गरिरहनुभएको छ । त्यहाँ अहिले मर्मत गर्न सकिएन भने बर्खामा थप क्षति भएर कनेक्सन टुट्ने अवस्था छ । यो सडकका लागि स्रोत सुनिश्चितता भएन । मैले सडक विभागमा भनेको छु । अरू विकल्पमा पनि कुरा भइरहेको छ ।’