ट्रम्पद्वारा भारतलाई उच्चस्तरीय लडाकु जेट र व्यापार सम्झौता प्रस्ताव

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतलाई अत्याधुनिक लडाकु जेटहरू बिक्री गर्ने प्रस्ताव गरेका छन्। साथै ट्रम्प र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले विश्वका धेरैजसो क्षेत्रमा नयाँ अमेरिकी प्रशासनको दण्डात्मक दृष्टिकोणलाई अस्वीकार गर्ने बन्धनलाई पुनर्जीवित गर्दै व्यापार बढाउने वाचा गरेका छन्।

ट्रम्पको पुनरागमनपछि ह्वाइट हाउस भ्रमण गर्ने चौथो विश्व नेता मोदीले समान विचारधाराका ट्रम्पलाई मित्रका रूपमा वर्णन गर्दै उनको ‘मेक अमेरिका ग्रेट अगेन’ नारालाई अपनाइरहेको बताए।

ट्रम्पले मोदी र भारतसँग ‘विशेष सम्बन्ध’ पाएको बताए । असामान्य, तर व्यंग्यात्मक विनम्रता प्रदर्शन गर्दै मोदीलाई आफूभन्दा ‘धेरै कडा वार्ताकार’ भएकामा प्रशंसा गरे।

लगातारका अमेरिकी प्रशासनहरूले बढ्दो चीनको सन्दर्भमा भारतलाई समान विचारधारा भएको प्रमुख साझेदारका रूपमा हेरेका छन् र ट्रम्पले नयाँ प्रशासन अमेरिकी सैन्य पुरस्कारहरूमध्ये एफ–३५ लडाकु जेट बिक्री गर्न तयार रहेको घोषणा गरे। ‘यस वर्षदेखि हामी भारतलाई सैन्य बिक्री धेरै अर्ब डलरले बढाउँदैछौँ,’ ट्रम्पले मोदीसँगको संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा भने, ‘हामी अन्ततः भारतलाई एफ–३५ स्टेल्थ लडाकु जेटहरू प्रदान गर्ने बाटो पनि खोल्दै छौँ।’

भारत नाटो सहयोगी इजरायल र जापानसहितका विशिष्ट देशहरूको समूहमा सामेल हुनेछ, जसलाई सुपरसोनिक गतिमा पत्ता नलाग्ने गरी सञ्चालन गर्न सक्ने एफ–३५ किन्न अनुमति दिइनेछ।

आफ्ना पूर्ववर्ती जो बाइडेनको प्रयासलाई निरन्तरता दिँदै ट्रम्पले दुई देशले बन्दरगाह, रेलमार्ग र पानीमुनिको केबलमा लगानी गरेर ‘सम्पूर्ण इतिहासकै सबैभन्दा महान् व्यापार मार्गहरूमध्ये एक’ निर्माण गर्ने योजना बनाएको बताए। यो भारतदेखि इजरायल हुँदै युरोप र त्यसभन्दा पर चल्नेछ।

जोखिमपूर्ण भन्सार 
ट्रम्पले आर्थिक मामिलामा मित्र र शत्रु दुवैसँग द्वन्द्व गरेका छन्। भेट हुनुभन्दा केही घन्टाअघि ट्रम्पले भारतसहित सबै देशहरूमा पारस्परिक शुल्कको घोषणा गरे । मोदीको साथमा बोल्दै ट्रम्पले भारतको ‘अनुचित, धेरै कडा भन्सार’लाई ‘ठुलो समस्या’ भने । तर, दुई देशले भारतको पक्षमा रहेको व्यापार घाटा कम गर्न वार्ता गर्ने बताए।

मोदीले विश्वको सबैभन्दा ठुलो र पाँचौँ ठुलो देशले तेल र ग्यासमा केन्द्रित ‘पारस्परिक लाभदायक व्यापार सम्झौता’मा काम गर्ने र यो ‘चाँडै नै’ सम्पन्न हुने बताए। ट्रम्पको मोदीसँगको बैठकमा स्पेस–एक्स र टेस्लाका उद्योगपति एलन मस्क पनि सामेल थिए।

मस्कले ट्रम्पको दाहिने हातको रूपमा अमेरिकी कर्मचारीतन्त्र सुधार गर्न आक्रामक प्रयास सुरु गरेका छन्। मोदीले मस्कसँग एकान्त बैठक पनि गरे। यसले विश्वका सबैभन्दा धनी व्यक्ति भारतीय नेतासँग आधिकारिक वा व्यावसायिक क्षमतामा भेटिरहेका थिए भन्ने प्रश्न उठायो।