बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको उपलब्धिलाई संस्थागत गर्दै नागरिकको दैनिक जीवनमा प्रत्यक्ष परिवर्तन ल्याउनु अहिलेको मुख्य आवश्यकता भएको बताएका छन् । गणतन्त्र दिवसको अवसरमा हेटौँडामा आयोजित विशेष कार्यक्रममा बोल्दै उनले राजनीतिक व्यवस्था परिवर्तन मात्रै पर्याप्त नभएको उल्लेख गर्दै जनताको जीवनस्तर सुधारमार्फत गणतन्त्रको वास्तविक अनुभूति गराउनुपर्ने बताएका हुन् ।
मुख्यमन्त्री बानियाँले विगतका राजनीतिक अभ्यासका कमजोरी र त्रुटिबाट शिक्षा लिएर नागरिक अधिकार, सुशासन र विकासका सवालमा अझ जिम्मेवार बन्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए । ‘गणतन्त्रको सार भनेको नागरिकको सम्मान, अवसर र सहभागिता सुनिश्चित गर्नु हो,’ उनले भने, ‘व्यवस्था परिवर्तनसँगै जनताको जीवनमा परिवर्तन ल्याउन सकेनौँ भने उपलब्धिको अर्थ अधुरो हुन्छ ।’
उनले पछिल्लो समय विशेषगरी युवापुस्तामा बढ्दो असन्तुष्टि, निराशा र राजनीतिक व्यवस्थाप्रतिको अविश्वासलाई गम्भीर रूपमा लिनुपर्ने बताए । केही उपलब्धि नै नभएको जस्तो भाष्य निर्माण गर्ने प्रयास भइरहेको उल्लेख गर्दै उनले त्यसलाई तथ्य र काममार्फत चिर्न आवश्यक रहेको बताए ।
‘राजनीतिक दल र सरकारको नेतृत्वमा पुगेकाहरूको व्यवहार, कार्यशैली र कमजोर कार्यसम्पादनका कारण जनतामा वितृष्णा बढेको हो,’ उनले भने, ‘तर, त्यसलाई बहाना बनाएर संघीयता र लोकतान्त्रिक व्यवस्थामाथि नै प्रश्न उठाउने खेल भइरहेको छ, जुन चिन्ताजनक छ ।’
‘संघीयताको रक्षा अहिलेको प्रमुख चुनौती’
मुख्यमन्त्री बानियाँले संघीय शासन प्रणालीको प्रभावकारी कार्यान्वयन र संरक्षण अहिलेको प्रमुख राजनीतिक चुनौती भएको बताए । संघीयता कार्यान्वयनका क्रममा देखिएका कमजोरी सुधार गर्दै जनतासम्म सेवा र विकासको अनुभूति पुर्याउन आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो ।
उनले वर्तमान राजनीतिक अवस्थाप्रति सबै पक्षले आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँदै संघीयताको सफलताका लागि केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहबिच प्रभावकारी समन्वय अपरिहार्य रहेको बताए ।
‘संघीयता केवल संरचना होइन, यो जनताको अधिकारसँग जोडिएको व्यवस्था हो,’ उनले भने, ‘यसलाई सफल बनाउन जिम्मेवार राजनीतिक संस्कार, पारदर्शिता र जनउत्तरदायी शासन आवश्यक पर्छ ।’
‘विकास केवल सडक र भवन होइन’
मुख्यमन्त्री बानियाँले बागमती प्रदेश सरकारको आगामी कार्यदिशा जनमुखी, आयमुखी, गरिबमुखी र विकासमुखी हुने बताए । विकासलाई केवल सडक, भवन र भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा सीमित नराखी सामाजिक रूपान्तरण, आर्थिक सशक्तीकरण र मानव विकाससँग जोडेर अघि बढाउनुपर्नेमा उनले जोड दिए ।