सुडानमा विनाशकारी अनिकालको जोखिम तीव्र रूपमा बढिरहेको छ । संयुक्त राष्ट्र संघको भोकमरी अनुगमनको हालैको रिपोर्टअनुसार पछिल्लो ६ महिनामा ‘खाद्य सुरक्षाको अवस्था तीव्र रूपमा बिग्रिएको’ले युद्धग्रस्त उत्तरपूर्वी अफ्रिकी राष्ट्रलाई कल्पनाभन्दा बाहिरको विनाशको शिखरमा पुर्याएको छ ।
सुडानका १८ राज्यहरूमध्ये १४ वटामा ८० लाखभन्दा बढी मानिसले अहिले खाद्य अभावको सामना गरिरहेका छन्, जसका कारण कुनैवेला तीव्र कुपोषण र मृत्युको जोखिम निम्तिन सक्छ । तीमध्ये लगभग साढे सात लाख मानिस तत्काल भोकमरीको जोखिममा छन् । सेभ द चिल्ड्रेनले गरेको विश्लेषणअनुसार ‘१६.४ मिलियन बालबालिका वा देशका प्रत्येक चारजनामध्ये तीनजनाले अहिले संकट, आपत्कालीन विपत्ति’स्तरको भोकको सामना गरिरहेका छन् । यो तथ्यांक गत डिसेम्बरमा मात्र ८.३ मिलियन थियो ।
यद्यपि, अभूतपूर्व मानवीय प्रकोपको आसन्न खतराका बाबजुद अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र विशेषगरी पश्चिमा देशले सुडान र यसको लामो द्वन्द्वप्रति कम चासो देखाएका छन् । यस विषयमा समाचार कहाँ छन् ? कहाँ भए आन्दोलन ? कहाँ छ अभियान, हस्तक्षेप र जवाफदेहिताको माग ?सुडानमा वर्षौं लामो द्वन्द्वले आन्तरिक रूपमा झन्डै एक करोड मानिसलाई विस्थापित गरेको छ भने हजारौँको ज्यान लिएको छ । द्वन्द्वले लाखौँलाई अनिकालमा राखेको, आघातमा पारेको र भविष्यका लागि झिनो आशामा राखेको छ । सुडानमा हरेक दिन एक त्रासदीपूर्ण समय हो । तर, संसारले कुनै ध्यान दिएको देखिँदैन ।
निःसन्देह हानिकारक र निराशाजनक भए पनि सुडानको संकटमा पश्चिमा नेतृत्वको अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको स्पष्ट बेवास्ता अचम्मको विषय हो । बारम्बार, हामीले पश्चिम र यसका नेताले अफ्रिका वा मध्यपूर्वको संकटबारे केही हदसम्म ख्याल गरेको देखेका छौँ । वास्तवमा, सुडान हाम्रो समयको एक मात्र बिर्सिएको संकट हो ।
मानवीय प्रकोपको खतराका बाबजुद अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र विशेषगरी पश्चिमा देशले सुडानको लामो द्वन्द्वप्रति कम चासो देखाएका छन्
उदाहरणका लागि सिरिया अझै पनि भयानक संकटको सामना गरिरहेको छ, लाखौँ विस्थापित छन् र उनीहरूको घर फर्किने आशा मरेको छ । उनीहरू स्वदेश र विदेशमा कठिन परिस्थितिमा बाँचिरहेका छन्, तर विश्वले अहिले सिरियाली नागरिकको त्रासदीबारे धेरै ध्यान दिएको छैन । सुडानको पनि यस्तै अवस्था हुँदै छ ।
प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो (डिआरसी)का जनता अझै पनि विद्रोही र सेनाबीच चलिरहेको लडाइँमा मारिएका, अपांगता भएका र विस्थापित भइरहेका छन् । तर, तिनीहरूको पीडा पश्चिमी एजेन्डामा सामान्य विवरणबाहेक अरू केही देखिँदैन ।
गाजामा जारी अत्याचारले द्वन्द्वको पछिल्लो चरणको सुरुवातदेखि नै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट महŒवपूर्ण ध्यान खिचेको छ । तर, अब, संयुक्त राज्य अमेरिका, फ्रान्स र बेलायत सबैले आफ्नो ध्यान चुनाव र घरेलु राजनीतिमा केन्द्रित गरेसँगै गाजामा जारी युद्ध र मानवीय संकट पनि बिस्तारै प्राथमिक चिन्तामा पर्न छोड्दै छ ।
ग्लोबल साउथमा संकटले सधैँ विश्वव्यापी ध्यानका लागि एक कठिन युद्धको सामना गरेको छ । यद्यपि, सुडान, सिरिया, कंगो वा अन्यत्र कुनै संकट वा द्वन्द्वलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले टाढाबाट हेर्छ वा बिर्सन्छ भने त्यो संकट हट्दैन झन्–झन् बढ्छ । वास्तवमा अन्तर्राष्ट्रिय छानबिनको अभाव भनेको मानवीय आवश्यकता र मानव अधिकार उल्लंघनलाई दण्डहीनतापूर्वक उथलपुथल गर्न अनुमति दिनु हो ।
मार्ग सच्याउन ढिलो भएको छैन । अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले अझै पनि सही निर्णय लिन सक्छ र एउटा द्वन्द्व वा मुद्दाभन्दा बाहिर आफ्नो ध्यान विस्तार गर्न सक्छ । विश्वका धेरै लामो द्वन्द्व र मानवीय संकटहरू हटेका छैनन्, किनभने हामीले तिनीहरूमा ध्यान दिन छाडेका छौँ भनेर अन्तर्राष्टिय समुदायले स्वीकार गर्न सक्छ ।
विशेषगरी सुडानमा विश्वव्यापी ध्यान र कार्यको तत्काल आवश्यकता छ । सुडानमा युद्धले ‘विश्वको सबैभन्दा ठूलो भोकमरी संकट’ निम्त्यिाउने भन्दै मार्चको सुरुमा विश्व खाद्य कार्यक्रमले डरलाग्दो चेतावनी जारी गरेको थियो । चार महिनापछि स्थिति उल्लेखनीय रूपमा खराब छ । विश्वकै सबैभन्दा ठूलो भोकमरी संकट सुडानमा छ ।
हामी र सुडानमा काम गर्ने हाम्रा साझेदारले आसन्न भोकमरीविरुद्ध लड्ने प्रयासमा निकै अभावबाट गुज्रिएका परिवारहरू देखिरहेका छौँ । आफ्ना छोराछोरीलाई पालनपोषणको खोजीमा अभिभावक देशभर घुमिरहेका छन् । तिनीहरूको अर्को दिनको खाना कहाँबाट आउँछ भन्नेमा कुनै पनि सुडानी निश्चित छैनन् । सुडान चाँडै उसको मुख्य बाली लगाउने मौसममा प्रवेश गर्दै छ । तर, अधिकांश जनसंख्या विस्थापित भएका र कतिपय काम गर्न धेरै भोकाएकाले सफल फसलको सम्भावना हृदयविदारक रूपमा कम छ ।
विश्वले सुडानमा के भइरहेको छ भनेर बुझ्नुपर्छ र धेरै लामो समयदेखि पीडित भएका मानिसको थप विनाश रोक्न तत्काल कदम चाल्नुपर्छ । यदि हामीले अहिले काम गरेनौँ भने परिणाम ‘हाम्रो समयको सबैभन्दा ठूलो भोकमरी संकट’ निम्तिनेछ । हामी भन्न सक्दैनौँ कि हामीलाई थाहा थिएन । केवल हामीले वास्ता गरेनौँ ।
– अलजजिराबाट
