Englishमुख्य समाचारसमाचारदृष्टिकोणफ्रन्ट पेजअर्थअन्तर्वार्तामल्टिमिडियाखेलकुदविश्वकोरोना अपडेटप्रवासकर्नर किकसम्पादकीय१३औँ वार्षिकोत्सव विशेषांकस्वास्थ्य र जीवनशैलीफिचरलाेकसेवाप्रेरक प्रसंग१२औँ वार्षिकोत्सव विशेषांकसप्तरंगटर्निङ प्वाइन्ट्स-२०२०प्रदेशटर्निङ प्वाइन्ट्स-२०१९ब्लग
  • वि.सं २०७७ श्रावण २८ बुधबार
  • Wednesday, 12 August, 2020
टेकराज थामी काठमाडौं
२०७७ असार २६ शुक्रबार ०४:००:००
फ्रन्ट पेज प्रिन्ट संस्करण

प्राकृतिक विपतबाट पाँच वर्षमा दुई हजार एक सय १३ को मृत्यु, १५ अर्बको क्षति, मनसुनका २७ दिनमै ५६ जनाको मृत्यु

टेकराज थामी, काठमाडौं
२०७७ असार २६ शुक्रबार ०४:००:००

मनसुन सुरु भएको २७ दिनमै देशभर प्राकृतिक विपत्बाट ५६ जनाको मृत्यु भएको छ । २० करोड ११ लाख रुपैयाँबराबरको धनमाल क्षति भइसकेकोे राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ । 

यस वर्ष नेपालमा ३० जेठबाट मनसुन सुरु भएको थियो । त्यसयता बिहीबारसम्म देशका विभिन्न १० स्थानमा पहिरो गएको छ । जसमा ३६ जनाको मृत्यु भएको छ भने २० जना बेपत्ता भएका छन् । पहिरोबाट एक सय ३९ घरपरिवार प्रभावित भएका छन् । ९१ लाख ८२ हजार मूल्यबराबरको धनमाल नष्ट भएको छ । त्यस्तै सोही अवधिमा बाढीका १० घटना भएका छन् । जसमा एकको मृत्यु भएको छ भने ६५ घरपरिवार प्रभावित भएका छन् । 

मनसुन सुरु भएयताका चट्याङमा परी १६ जनाको मृत्यु भएको छ भने ८८ घरपरिवार प्रभावित भएका छन् । यस अवधिमा मुलुकभर चट्याङका १० घटना भएका थिए । त्यस्तै, तीनजनाको आगलागीबाट मृत्यु भएको प्राधिकरणले जनाएको छ । आगलागीबाट एक सय २८ घरपरिवार प्रभावित भएका छन् भने १९ करोड १९ लाख मूल्यबराबरको धनमाल जलेर नष्ट भएको छ । 

बाढीपहिरो र चट्याङबाट भोजपुर, संखुवासभा, बाजुरा, प्युठान, मकवानपुर, गुल्मी, चितवन, रौतहट, सिन्धुपाल्चोक, पर्वत, लमजुङ, कास्की, बझाङ, दार्चुला, दैलेख, मुस्ताङ, पश्चिम रुकुम, डोटी, कैलाली, झापा, नुवाकोट, रसुवा, म्याग्दीलगायत जिल्लामा क्षति पुर्‍याएको प्राधिकरणले जनाएको छ । 

क्षति बढ्ने प्राधिकरणको अनुमान 

प्राकृतिक विपत्बाट यस वर्ष मानवीय तथा भौतिक क्षति बढी हुने अनुमान विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको छ । मनसुन सुरु भएयताको १५ दिन र अघिल्लो वर्ष त्यही अवधिमा भएको क्षतिको विश्लेषणपछि यस्तो अनुमान गरिएको हो । 

प्राधिकरणका अनुसार पहाडी क्षेत्रमा विनायोजना डोजर, एक्स्काभेटर, विस्फोट पदार्थलगायत प्रयोग गरी सडक खनिएका छन्, यसले पहिरोको ठूलो जोखिम निम्त्याएको छ । निरन्तरको वर्षाले माटो थिलोथिलो बनाएका कारण पहिरो जाने खतरा बढी छ । त्यस्तै, तराई क्षेत्रमा बाढी र डुबानको जोखिम रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । विशेषगरी कन्काई, कोसी, कमला, बागमती, नारायणी, कर्णाली तथा यसका सहायक नदीमा बाढी आउन सक्ने प्राधिकरणको अनुमान छ । त्यस्तै, प्रदेश १ र २ को चुरे क्षेत्र भएर बग्ने खोला तथा नदीमा पनि बाढी आउन सक्नेछ ।

प्राधिकरणका अनुसार झापा, मोरङ, सुनसरी, सप्तरी, धनुषा, महोत्तरी, सिराहा, सर्लाही, बारा, पर्सा, रौतहट, चितवनलगायत जिल्लामा वर्षाकै कारण डुबानको समस्या हुनेछ । ठूला नदी बग्ने आसपासका क्षेत्रमा भारतले बनाएका तटबन्धका कारण सीमाका जिल्लामा डुबानको समस्या देखिनेछ । 

‘पहाड जताततै खनिएका छन् । माटो गलेको छ । त्यस्तो ठाउँमा पहिरो जाने खतरा सबैभन्दा धेरै हुन्छ । तराईका नदी क्षेत्रमा व्यवस्थित तवरले बाँध बाँध्न सकिएको छैन । भारतले बनाएका तटबन्धका कारण पनि बाढी र डुबानको समस्या देखिन्छ,’ प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल पोखरेलले भने ।

सुरक्षा निकायलाई ‘अलर्ट’ रहन निर्देशन 

प्राधिकरणले सम्भावित विपत्बाट हुने क्षति न्यूनीकरण गर्न सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीलाई ‘अलर्ट’ रहन निर्देशन दिएको छ । त्यस्तै, उद्धारमा खटिने स्थानीय स्वयंसेवी, रेडक्रस सोसाइटीलगायत गैरसरकारी संस्थालाई पनि तयारी अवस्थामा रहन भनिएको छ । 

प्राधिकरणका अनुसार सम्भावित प्रत्येक क्षेत्रमा कम्तीमा ५० जनाको सुरक्षाफौज उद्धारका लागि तैनाथ रहनेछ । उद्धारको पहिरो पंक्तिमा नेपाल प्रहरी रहनेछ । आवश्यकताअनुसार सशस्त्र प्रहरी र सेनाको टोली पनि खटिनेछ । उद्धारपछिको बन्दोबस्तीका लागि टेन्ट, पाल, खाद्य सामग्री, मोटरबोटलगायत सामग्री जोखिम देखिएका क्षेत्रमा लगिसकिएको छ । उद्धारमा प्रभावकारी हुने भएकाले देशका पाँच ठाउँमा हेलिकोप्टर स्ट्यान्डबाई राखिएका छन् । प्राधिकरणका अनुसार यसका लागि सेनासँग समन्वय गरिएको छ । 

प्राकृतिक विपत्बाट पाँच वर्षमा दुई हजारको मृत्यु, १५ अर्बको क्षति

बाढीपहिरो, चट्याङ, शीतलहर, आगलागी, आँधी, डुबान, सर्पको टोकाइ, लेक लाग्नु, हिमपहिरो, हिउँआँधी, भूकम्पलगायत घटनालाई प्राकृतिक विपत् मानिन्छ । विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार पछिल्लो पाँच वर्षमा प्राकृतिक विपत्का घटनाबाट दुई हजार एक सय १३ को मृत्यु भएको छ भने तीन सय ३६ जना बेपत्ता भएका छन् । सात हजार पाँच सय ८२ जना घाइते भएका छन् । त्यस्तै, १४ अर्ब ९८ करोड मूल्यबराबरको धनमाल क्षति भएको छ । 

बाढीपहिरोबाट मात्रै प्रत्येक वर्ष औसत १७८ को मृत्यु

प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार प्रत्येक वर्ष मुलुकभर बाढी र पहिरोबाट मात्रै औसत एक सय ७८ को ज्यान जाने गर्छ । ३३ बेपत्ता हुन्छन् भने ६ हजार चार सय ९० घरपरिवार घटनाबाट प्रत्यक्ष प्रभावित हुन्छन् । बाढीपहिरोले प्रत्येक वर्ष देशभर औसत ५१ करोडभन्दा धेरैको धनमाल क्षति हुने गर्छ ।

बाढीपहिरोबाट पछिल्लो पाँच वर्षमा आठ सय ९० जनाले ज्यान गुमाएका छन् । एक सय ६१ जना बेपत्ता भएको र ३२ हजार चार सय ४० घरपरिवार प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएको प्राधिकरणले जनाएको छ । यस अवधिमा देशभर दुई अर्ब ५७ करोड ९६ लाखबराबरको धनमाल क्षति भएको छ ।