चीन–इयू शिखर सम्मेलनको अर्थ - Naya Patrika
eNaya Patrika
  • ePaper

चीन–इयू शिखर सम्मेलनको अर्थ

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको नीतिका कारण इयूले जिम्मेवार शक्ति चीनसँगको सहकार्य अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता महसुस गरेको हो

 

आउँदो साता बेइजिङमा २०औँ चीन–इयू शिखर सम्मेलन आयोजना हुँदै छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका कदमले विश्व व्यवस्था संकटमा परेको सन्दर्भमा यो सम्मेलनले ठाउँ पाउँदै छ । वर्तमान अवस्थामा युरोपेली युनियन (इयू) जटिल अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ ।

अमेरिकाको स्वार्थ रक्षार्थ ट्रम्पले युरोपेली चासोलाई तिलाञ्जली दिएपछि अमेरिका–इयू सम्बन्ध सबैभन्दा खराब स्थितिमा पुगेको छ ।

व्यापार, इरान परामाणु सम्झौता, जलवायु परिवर्तन सम्झौता, अन्तरएटलान्टिक व्यापार सम्झौता, जी–७ शिखर सम्मेलन, नेटो शिखर सम्मेलनजस्ता प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता तथा सम्मेलनप्रति ट्रम्पले लिएका कदमले अमेरिका–इयू सम्बन्ध यस्तो स्थितिमा आइपुगेको छ ।

यसैगरी, युक्रेनको मुद्दालाई लिएर इयू–रुस सम्बन्ध खराब बनेको छ । यी दुई पक्षबीच आपसी विश्वास र सुरक्षा प्रत्याभूतिको अभाव छ । मध्यपूर्वलाई हेर्दा इरान परमाणु सम्झौताको पछिल्लो स्थिति तथा बढ्दो क्षेत्रीय हिंसात्मक द्वन्द्वका कारण सुरक्षा चासोका साथै पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य उच्च बन्ने खतरा छ ।

यी विद्यमान परिस्थितिका कारण इयूले जिम्मेवार शक्ति चीनसँगको सहकार्य अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता महसुस गरेको हो । यसकारण, विश्व राजनीतिमा कूटनीतिक द्विविधा पैदा भइरहेको सन्दर्भमा दुई पक्षबीच थप सहकार्यलाई बढावा दिने अवसरका रूपमा सदुपयोग गर्न सम्मेलन महत्वपूर्ण हुने देखिन्छ ।

वर्तमान अवस्थामा सबैभन्दा ठूलो चुनौती देखिएको अमेरिकी व्यापार संरक्षणवादलाई चीन र इयू दुवैले सामना गरिरहेका छन् । एकतर्फी रूपमा आएको अमेरिकी कर योजनाले डब्लुटिओको बहुराष्ट्रिय व्यापार प्रणालीको व्यवस्था उल्लंघन गरेको छ ।

यसर्थ, चीन र इयूले अमेरिकी कदमको प्रतिवाद गर्ने उपाय अँगालिरहेका छन् । यी दुई शक्ति एक भएर अघि बढ्दा स्वतन्त्र व्यापार पुनः जागृत हुनेछ । यसरी, चीन र इयूले आफ्ना स्वार्थ तथा चासो मात्र रक्षा गर्नेछैनन्, समग्र विश्व व्यवस्थाको नै रक्षा गर्नेछन् ।

यस प्रक्रियामा पछिल्लो समय इयू गम्भीर देखिएको छ । यसैबीच, युरोपियन कमिसनका उपाध्यक्ष ज्यर्की कटाइनेन र चिनियाँ उपप्रधानमन्त्री ली हीको संयुक्त अध्यक्षतामा गत जुनमा सातौँ ‘चीन–इयू उच्चस्तरीय आर्थिक तथा व्यापार बहस’ बेइजिङमा सम्पन्न भयो ।

स्वतन्त्र व्यापारलाई कसरी रक्षा गर्ने भन्नेमा उक्त बहस केन्द्रित थियो । आउँदो इयू–चीन शिखर सम्मेलनमा पनि यस मुद्दाले प्राथमिकता पाउने देखिन्छ ।

व्यावहारिक कदमको माध्यमबाट चीन र इयू विश्व व्यवस्थाको स्थिर विकास चाहन्छन् । दुवै शक्ति डब्लुटिओको व्यवस्थालाई सम्मान गर्दै द्विपक्षीय सहकार्यलाई द्रुत गतिमा अघि बढाउन प्रयासरत छन् ।

यसर्थ, विश्व व्यापार तथा लागानीको वातावरणलाई सहज बनाउने कार्यमा यी शक्ति लागिपरेका छन् । चीन–इयू उच्चस्तरीय आर्थिक तथा व्यापार बहसका अनुसार एकअर्काप्रतिको नकारात्मक धारणालाई हटाएर चीन र इयू विदेशी लगानी भित्र्याउन सहमत छन्, जुन आफैँमा ठूलो उपलब्धि हो ।

यस्तोमा चीनले आर्थिक पथमार्फत युरोप, एसिया र अफ्रिकालाई जोड्न अघि सारेको बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभले पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ ।

(लेखक चीनस्थित इन्स्टिच्युट अफ युरोपियन स्टडिजका शोधकर्ता हुन्)
ग्लोबल टाइम्सबाट

तपाईको प्रतिक्रिया